Yazılım Değerleme

Yazılım değerlemesi, günümüzde dijitalleşmenin artmasıyla birlikte şirketlerin en değerli varlıkları arasında yer alan yazılımların ekonomik değerinin belirlenmesini amaçlayan stratejik bir analiz sürecidir. Yazılım, sadece teknik bir araç değil; aynı zamanda işletmelerin operasyonel verimliliğini artıran, rekabet avantajı sağlayan ve gelir üreten kritik bir maddi olmayan varlık konumundadır.

​

​

Uluslararası Değerleme Standartları (UDS) Madde 210 ve Yazılım

 

Uluslararası Değerleme Standartları (UDS) Madde 210, “Maddi Olmayan Varlıkların Değerlemesi” başlığı altında yazılım gibi teknoloji tabanlı varlıkların doğru, şeffaf ve karşılaştırılabilir şekilde değerlenmesini hedefler. Madde 20.3 kapsamında, yazılımlar; patentli veya patentsiz teknolojiler, veritabanları, formüller, tasarımlar, işlem süreçleri, yazılım kodları ve kullanım hakları olarak tanımlanmıştır.

​

Bu bağlamda, yazılım değerlemesi yapılırken, yazılımın ekonomik fayda sağlama potansiyeli, kullanım süresi, teknik özgünlüğü, güncellenebilirliği, lisans hakları ve sektörel rekabet gücü gibi unsurlar dikkate alınır.

 

​

Yazılım Değerlemesinde Kullanılan Yöntemler

​

1. Gelir Yaklaşımı

Gelir yaklaşımı, yazılımın gelecekte sağlayacağı net nakit akışlarının bugünkü değere indirgenmesi esasına dayanır. Özellikle ticarileştirilmiş, lisanslanan veya doğrudan gelir üreten yazılımlar için en uygun ve yaygın yöntemdir.

​

Bu yöntemde kullanılan teknikler şunlardır:

​

• Royalty Relief (Lisans Bedelinden Muafiyet) Yöntemi: Yazılımın dışarıdan lisanslanması halinde ödenmesi gereken hipotetik royalty (lisans) bedeli hesaplanır.

• Discounted Cash Flow (DCF): Yazılımdan beklenen gelecekteki gelirler, uygun bir iskonto oranıyla bugünkü değere indirgenir.

• Excess Earnings: Yazılımın katkısıyla elde edilen fazla kazanç, diğer varlıklar arındırılarak belirlenir.

​

Gelir yaklaşımı yöntemi; ticari yazılımlar, SaaS modelleri, abonelik sistemleri ve entegrasyon çözümleri sunan yazılımlar için idealdir.

​

2. Pazar Yaklaşımı

Pazar yaklaşımı, benzer yazılımların satış, lisanslama veya birleşme-devralma işlemlerinden elde edilen verilerle karşılaştırmalı analiz yapılmasını içerir. Uygun pazar karşılaştırmaları, benchmark verileri ve şirket değerleme raporları temel alınır. Bu yöntem özellikle aktif satın alma-satış geçmişine sahip yazılımlar için uygundur. Ancak yazılım ürünlerinin benzersizliği nedeniyle doğrudan karşılaştırmalar her zaman mümkün olmayabilir.

 

3. Maliyet Yaklaşımı

Maliyet yaklaşımı, yazılımın yeniden geliştirilmesi ya da ikamesinin sağlanması için gerekli olan geliştirme maliyetlerini, AR-GE harcamalarını, tasarım ve test giderlerini dikkate alır.

​

İki alt yöntemi bulunur:

İkame Maliyeti: Aynı işlevi sağlayacak benzer bir yazılımın geliştirilme maliyeti.

Yeniden Yapım Maliyeti: Mevcut yazılımın aynısının baştan sona yeniden üretilme maliyeti.

​

Bu yöntem genellikle erken aşamadaki, henüz ticarileştirilmemiş veya ürün geliştirme aşamasında olan yazılımlar için tercih edilir.

​

Hangi Yöntem Ne Zaman Kullanılmalı?

 

Ticarileşmiş, gelir üreten yazılımlar (örneğin SaaS, lisanslı yazılımlar) → Gelir Yaklaşımı

Satın alınmış benzer yazılım örneklerinin olduğu aktif pazarlar → Pazar Yaklaşımı

Yeni geliştirilen, erken aşama veya henüz gelir üretmeyen yazılımlar → Maliyet Yaklaşımı

 

Yazılım değerlemesi; yatırım kararları, şirket birleşmeleri, vergi planlaması, finansal raporlama ve fikri mülkiyet yönetimi gibi stratejik süreçlerde büyük önem taşır.

​

UDS Madde 210 çerçevesinde yapılacak profesyonel bir yazılım değerlemesi, yatırımcılara ve paydaşlara şeffaf, güvenilir ve uluslararası standartlara uygun bilgiler sunar.

​

Yazılım değerlemesinde doğru yaklaşımın seçilmesi, hem teknik hem de finansal başarı açısından kritik rol oynar.